Ο Δημήτρης Πλατανιάς έκλεισε το φετινό καλοκαίρι με δύο εμφανίσεις σε δύο πολύ διαφορετικές σκηνές, αποδεικνύοντας γιατί θεωρείται διεθνώς ένας από τους κορυφαίους βερντιανούς βαρύτονους της γενιάς του. Το ντεμπούτο του στη Σκάλα του Μιλάνου, στις 31/5, ως πρωταγωνιστής στη νέα παραγωγή του «Ναβουχοδονόσορα» του Βέρντι, ήταν ένα γεγονός που ξεπέρασε τα στενά μουσικά όρια.

Ήταν η πρώτη φορά μετά από 30 ολόκληρα χρόνια που Έλληνας μονωδός βρέθηκε σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο θρυλικό λυρικό θέατρο. Το 1996, η μεσόφωνος Μαρκέλλα Χατζιάνο είχε εμφανιστεί ως Διδώ στους «Τρώες» του Μπερλιόζ. Η συγκυρία είχε μάλιστα τη δική της ιστορική σημειολογία: η παράσταση ήταν αφιερωμένη στον αρχιμουσικό Τζαναντρέα Γκαβατζένι, θυμίζοντας τα 30 χρόνια από τον θάνατό του και τα 60 από τη δική του διάσημη παραγωγή του έργου, με την τότε ανερχόμενη Ελληνίδα σοπράνο Έλενα Σουλιώτη στο ρόλο της Αμπιγκαΐλλε.

Στην παραγωγή που υπέγραψε ο Νοτιοαφρικανός σκηνοθέτης Αλεσσάντρο Ταλέβι, ο Πλατανιάς αντικατέστησε τον Λούκα Σάλσι. Η παράσταση είχε επιπλέον ενδιαφέρον γιατί ήταν η τελευταία νέα παραγωγή που διηύθυνε ο Ρικκάρντο Σαγύ ως μουσικός διευθυντής της Σκάλας, λίγους μήνες πριν ολοκληρώσει τη δεκαετή θητεία του. Ο Σαγύ επέβαλε γρήγορα τέμπι και ανέδειξε την εμβατηριακή διάσταση της παρτιτούρας, με την ορχήστρα και τη χορωδία του θεάτρου να αποδίδουν ένα πυρετώδες «Va, pensiero».

Η Αμπιγκαΐλλε ήταν η Άννα Νετρέμπκο, η οποία αποθεώθηκε από το κοινό παρά το γεγονός ότι το τίμπρο της δεν είναι αυτό της δραματικής spinto που ο ρόλος απαιτεί. Ο Πλατανιάς είχε τη μοναδική άτυχη στιγμή του στη σκηνή «Dio di Giuda» του Δ’ Μέρους, όταν δεν επετεύχθη η ψηλή νότα στο φινάλε της καμπαλέτας. Κατά τα λοιπά, το γνήσια βερντιανό τραγούδι του ξεχώρισε για την καλλιέπειά του, ενώ η υπόκριση ανέδειξε πειστικότερα την πτώση και τα πατρικά διλήμματα του χαρακτήρα παρά την αρχική του αλαζονεία.

Οι φωνητικά γενναιόδωρες ερμηνείες των Φραντσέσκο Μέλι και Βερόνικα Σιμεόνι στους ρόλους των Ισμαήλ και Φενένας πρόδιδαν μακρά εξοικείωση με το θέατρο.

#### Από τη Μίλανο στη Σύρο

Ο Πλατανιάς εμφανίστηκε έκτοτε και στο θέατρο «Απόλλων» της Ερμούπολης, το μικρό ιστορικό θέατρο του 1864 που ο αρχιτέκτονας Πιέτρο Σαμπό σχεδίασε εμπνεόμενος από τη Σκάλα. Στις 20/7, στο πλαίσιο του 22ου Διεθνούς Μουσικού Φεστιβάλ Σύρου, έδωσε ρεσιτάλ με έργα για φωνή και πιάνο των Μότσαρτ και Βάγκνερ, συνοδευόμενος από την πιανίστα Σοφία Ταμβακοπούλου.

Το πρώτο μέρος περιλάμβανε την άρια «του καταλόγου» του Λεπορέλλο από τον Ντον Τζοβάννι και τρεις άριες από τους «Γάμους του Φίγκαρο». Στο δεύτερο μέρος, ο βαρύτονος αναμετρήθηκε με δύο από τα «Τραγούδια της Ματθίλδης Βέζεντονκ», γραμμένα για γυναικεία φωνή, την άρια του Βόλφραμ από τον «Τάνχωυζερ» και μεγάλο μέρος από τον «Μονόλογο του Βόταν» από τη «Βαλκυρία». Ξεχώρισε η ερμηνεία της άριας «του Αποσπερίτη» για την ευγένεια της γραμμής, ενώ ενδιαφέρον παρουσίασε ο μονόλογος του Βόταν, παρότι δεν δόθηκε στο σύνολό του και χωρίς την ορχηστρική συνοδεία.

Η Ταμβακοπούλου διέπλασε υποδειγματική συνοδεία, με εμβόλιμα τρία κομμάτια για σόλο πιάνο. Το «Μενουέτο» του Χαίντελ στη μεταγραφή του Κεμπφ ξεχώρισε, ενώ περισσότερες ενστάσεις υπήρξαν για τη «Φαντασία Κ.397» του Μότσαρτ και τη μεταγραφή του Λιστ από τον «Έρωτα/θάνατο της Ιζόλδης».

#### Το σλαβικό ρεσιτάλ

Δύο ημέρες αργότερα, στις 22/7, στον ίδιο χώρο, η υψίφωνος Μυρτώ Παπαθανασίου παρουσίασε το ρεσιτάλ «Λυρικές εξομολογήσεις», με τους Αντώνη Σουσάμογλου στο βιολί, Μαρία Ανισέγκου στο τσέλο και Νίκο Κυριόσογλου στο πιάνο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι σπάνιες «7 Ρομάντσες πάνω σε ποιήματα του Αλεξάντρ Μπλοκ» του Σοστακόβιτς, με μεγάλη εκφραστικότητα και εξπρεσιονιστική διάθεση.

Το πέρασμα στον Ραχμάνινοφ έφερε το «1ο Ελεγειακό Τρίο», το δημοφιλές «Βοκαλίζ» και μία από τις «6 Ρομάντσες» του έργου 4, με τον Κυριόσογλου να επιβεβαιώνει πόσο ιδανικός είναι για τον συνθέτη. Η «άρια της Σελήνης» από τη «Ρούσαλκα» του Ντβόρζακ είχε την ονειρική διάσταση και την υποδόρια αίσθηση του δράματος, ενώ η βραδιά έκλεισε με το «Andante moderato» από το Τρίο «Dumky» και τη μεταγραφή του 4ου από τα «Τσιγγάνικα τραγούδια».

Η βραδιά ολοκληρώθηκε εκτός προγράμματος με τη «Μικρή Σερενάτα» του Μπερνστάιν. Το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Σύρου έδειξε ότι υπάρχει χώρος για πολιτιστικές προτάσεις αξιώσεων στην ελληνική περιφέρεια.