Πίσω από τη δημόσια εικόνα του πολυβραβευμένου συγγραφέα, υπήρχε ένας άνθρωπος που πίστευε βαθιά πως ο πολιτισμός μπορεί να γίνει εργαλείο αλλαγής για τις πόλεις. Ο Κώστας Μπακογιάννης αποχαιρέτησε τον Αλέξη Σταμάτη με λόγια που φανερώνουν μια σπάνια προσωπική σχέση, πολύ πέρα από τη συνεργασία τους.
Ο Αλέξης Σταμάτης έφυγε από τη ζωή στις 20 Ιουλίου 2026, μία ημέρα μετά τα 67α γενέθλιά του, ύστερα από μάχη με σπάνια ασθένεια του αίματος. Γιος της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη και του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη, σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ πριν αφοσιωθεί στη λογοτεχνία. Αφήνει πίσω του 34 βιβλία, ανάμεσά τους το διεθνώς αναγνωρισμένο «Μπαρ Φλωμπέρ» και το βραβευμένο από το National Endowment for the Arts «Αμερικάνικη Φούγκα». Το τελευταίο του μυθιστόρημα είχε τίτλο «Το παιδί και ο Άγγελος» (Μεταίχμιο, 2025), ενώ την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και η ποιητική συλλογή «Η ασθένεια των απλών πραγμάτων».
Σε ανάρτησή του, ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων θυμήθηκε τη συμπόρευσή τους στις δημοτικές εκλογές και τη στήριξη που του πρόσφερε ο συγγραφέας. «”Υπήρξα τόσοι άλλοι”. Ίσως κανένας τίτλος να μην περιγράφει καλύτερα τον ίδιο τον Αλέξη Σταμάτη. Μέσα από τα βιβλία του, έγινε όλοι αυτοί οι “τόσοι άλλοι”. Έζησε τόσες ζωές, φώτισε τόσες διαφορετικές όψεις της ανθρώπινης ψυχής. Και πίσω από αυτό το σπουδαίο λογοτεχνικό έργο υπήρχε ένας άνθρωπος απλός, ευγενής και γενναιόδωρος», έγραψε.
Ξεχώρισε την πίστη του Σταμάτη ότι «ο πολιτισμός μπορεί να κάνει τις πόλεις και τους ανθρώπους καλύτερους», ενώ πάνω απ’ όλα κρατά «την πολύτιμη φιλία του». «Ο Αλέξης έφυγε, αλλά αφήνει πίσω του έναν κόσμο από ιστορίες που θα συνεχίσουν να συνομιλούν με τους αναγνώστες τους. Η σκέψη μου είναι δίπλα στους πολυαγαπημένους του, την Εύα και τον Ερμή», κατέληξε. Ο Σταμάτης ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου, με την οποία απέκτησαν τον γιο τους Ερμή το 2019.
Ανάμεσα σε όσους θέλησαν να τον αποχαιρετήσουν, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μίλησε για πρόωρη απώλεια ενός δημιουργού σε πλήρη ωριμότητα. Ο συγγραφέας Θανάσης Χειμωνάς σχολίασε πως, αν η μητρική γλώσσα του Σταμάτη ήταν τα αγγλικά ή τα γαλλικά, η παγκόσμια καταξίωσή του θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη. Η παρακαταθήκη του, ωστόσο, είναι ήδη βαριά: τρεις δεκαετίες γραφής, εικοσιπέντε μυθιστορήματα και μια σειρά από ιστορίες που —όπως γράφει ο Μπακογιάννης— θα συνεχίσουν να συνομιλούν με τους αναγνώστες.